با وجود سابقه طولانی رؤیاهای آگاهانه در جوامع بشری، تنها در سال 1975 بود که محققان راهی بدیع برای تأیید تجربی این پدیده پیدا کردند.

اولین قدم برای تایید این توانایی، باور این نکته بود که برخلاف بقیه اعضای بدن، عضلات چشم در هنگام خواب اصطلاحاً فلج نمی‌شوند. كیت هیرن که در مؤسسه‌ای در انگلستان هیپنوتیزم درمانی می‌کند، عقیده دارد كه این امر به رؤیاپردازان این‌گونه خواب‌ها اجازه می‌دهد تا با دنیای خارج ارتباط برقرار كنند.

او یک رؤیابین باتجربه را چندین شب در یک آزمایشگاه خواب زیرنظر داشت و از او خواست که وقتی وارد یک رؤیای آگاهانه شد، چشمان خود را با علائم از قبل تعیین‌شده به چپ و راست حرکت دهد.

فرد رؤیابین توانست این کار را انجام دهد و هیرن حرکات گفته‌شده را که مربوط به مرحله REMخواب است، ثبت کرد. از آن زمان تاکنون این یافته‌ها در بسیاری از مطالعات بعدی تکرار شده است. البته این باور که رؤیای آگاهانه را می‌توان عامدانه و به‌صورت هدفمند دید، هنوز ثابت نشده است.

روش پیشنهادی برای دیدن رؤیای آگاهانه

اگرچه از دهه 1970 حدود 40 مطالعه در این زمینه انجام شده است، اما بیشتر آن‌ها موفقیت ناچیزی را گزارش کرده‌اند. در اکثر مطالعات فقط حدود 3 تا 13 درصد تلاش‌ها منجر به دیدن رؤیایی آگاهانه شد. اما بررسی نتایج این تحقیقات نشان داد که بیشتر مطالعات انجام‌شده، به نمونه‌هایی در اندازه کوچک و غیرقابل‌اعتماد محدود بوده است.

بنابراین محققان تلاش کردند تا محدودیت‌ها را برطرف و روش‌هایی امیدوارکننده را بررسی کنند. در تحقیقی که گروهی از دانشمندان در دانشگاه آدلاید انجام دادند، بهترین روش چیزی به نام Mnemonic Induction of Lucid Dreams (MILD)  بود که در اصل در دهه 1970 توسط روانشناس و فیزیولوژیست آمریکایی، استفان لابرج انجام شد.

مممممم-1024x811-min-1یک گزارش علمی از تلاش برای رؤیا دیدن به اختیار خودبیشتر بخوانید

با مراحل جذاب MILD آشنا شوید

روش MILD شامل مراحلی است که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.

  1. ساعت خود را برای 5 ساعت بعد از خوابیدن کوک کنید.
  2. هنگامی‌که زنگ ساعت به صدا درآمد، سعی کنید رؤیایی که قبل از بیدار شدن دیده‌اید را به خاطر بیاورید. اگر نمی‌توانید، جزئیات هر رؤیایی که اخیراً دیده‌اید هم برای یادآوری کافی است!
  3. چراغ را خاموش کنید و در وضعیتی راحت دراز بکشید. این جمله را با خود تکرار کنید: «دفعه دیگه که خواب دیدم، یادم می‌مونه که دارم خواب می‌بینم». این کار را در ذهن خود بی‌صدا انجام دهید. شما باید معنای واقعی منظورِ خود را در کلمات قرار دهید و روی هدف «به‌یاد آوردن» تمرکز کنید.
  4. هر بار که عبارت مرحله 3 را تکرار می‌کنید، خود را در رؤیایی که در مرحله 2 به‌یاد آوردید،‌ تصور کنید و هم‌زمان، اینکه در حال خواب دیدن هستید را مدام به ذهن خود یادآوری کنید.
  5. مراحل 3 و 4 را آن‌قدر تکرار کنید تا اینکه یا به خواب بروید و یا مطمئن شوید که هدف خود را روی «به خاطر آوردن»، تنظیم کرده‌اید. این کار باید آخرین چیزی باشد که قبل از خواب در ذهن شما وجود دارد.

این که مرتباً به حالت قبل بازمی‌گردید و یادتان می‌رود که دارید خواب می‌بینید، نشانه خوبی است که نشان می‌دهد هدف در ذهن شما در حال شکل‌گیری است.

روش MILD محققان را سورپرایز کرد

در این تحقیق، به داده‌های 169 نفر از سراسر استرالیا که دفتری برای ثبت رؤیاهای خود دارند، استناد شد تا بتوانند تأثیر تکنیک‌های القایی را در برابر گرایش اولیه آن‌ها بسنجند. نتایج نشان داد که بیش از نیمی از افرادی که از روش MILD  استفاده کردند، در همان هفته اول شروع تمرینات، توانستند حداقل یک رؤیای آگاهانه ببینند.

آن‌ها در ابتدا هر یازده شب یک‌بار رؤیا می‌دیدند، اما بعد از انجام تمرین‌ها این مقدار به یک در شش شب رسید. این یافته‌ها برای محققان بسیار هیجان‌انگیز بود، زیرا نتایج آن بالاترین میزان موفقیتی بود که تاکنون در گزاره‌های علمی مربوط به رؤیا گزارش شده است.

در کمال تعجب، این میزان موفقیت با توجه به تعداد دفعات تکرار تکنیک‌ها در مورد به‌یاد آوردن این‌که فرد دارد در دنیای خواب سیر می‌کند و یا حتی مدت زمان کلی صرف‌شده برای  MILD، پیش‌بینی نشده بود.

بااین‌حال مهم‌ترین نکته این بود که فرد رؤیابین بتواند مسیر اجرای تکنیک را کامل کند و سپس به‌سرعت به خواب برود. در حقیقت احتمال این‌که افراد مورد آزمایش قرارگرفته، پس از تعیین قصد خود در عرض 5 دقیقه به خواب می‌روند، تقریباً دو برابر بود.

برای پایداری رؤیا،‌ ‌دستان خود را در خواب به هم بمالید

اگر می‌خواهید این کار را در مورد خود امتحان کنید، برای رسیدن به سطح بیداری مناسب هنگام خاموش شدن زنگ ساعت، باید آن‌قدر آزمایش را تکرار کنید تا بالاخره بتوانید مراحل را به‌طور کامل به سرانجام برسانید. البته توجه داشته باشید که این تلاش نیاز نیست به‌اندازه زمانی باشد که می‌خواهید خود را مجبور به چرت زدن کنید.

بیشتر رؤیاها دو یا سه ساعت قبل از بیدار شدن اتفاق می‌افتد و حالا شما می‌خواهید بین کامل کردن مسیر انجام این روش و ورود به مرحله REM حداقل زمان را داشته باشید.

برای این کار کمی نیاز به تمرین دارید، اما اگر خوش‌شانس باشید حتی در شب اول هم می‌توانید با استفاده از MILD  رؤیای آگاهانه ببینید. یادتان باشد اگر متوجه شدید که در حال خواب دیدن هستید، آرامش خود را حفظ کنید. احساسات شدید می‌تواند بیداری زودرس را تحریک کند.

اگر رؤیای شما شروع به کمرنگ شدن کرد و یا ناپایدار به‌نظر رسید، می‌توانید دستان خود را به‌شدت در خواب بمالید. اگرچه شاید عجیب به‌نظر برسد، اما این استراتژی با طغیان مغز و احساساتی از درون رؤیا همراه است که باعث می‌شود آگاهی شما نسبت به بدن خوابیده و بیدارشده‌تان کاهش یابد.

رؤیای آگاهانه کابوس‌های شما را کم می‌کند

گذشته از لذت کامل این‌که شما می‌توانید دنیایی خیالی را به اراده خود کنترل کنید، مزایای روانشناختی دیگری نیز در رؤیاهای آگاهانه وجود دارد.

اول این‌که این رؤیاها می‌توانند به کاهش تعداد کابوس‌های شما کمک کنند. صرفاً دانستن این‌که دارید خواب می‌بینید، می‌تواند باعث تسکین نقاط ناخوشایند ذهن شما شود.

ممکن است بتوانید از رؤیاها برای پردازش آسیب‌های وارد شده به مغز استفاده کنید: مثل مقابله با آنچه شما را آزار می‌دهد، صلح با یک مهاجم، فرار از وضعیت خطرناک با پرواز کردن یا حتی بیدار شدن از خواب.

با انجام این تمرین‌ها شما در حالت رؤیا نیز می‌توانید به‌اندازه بیداری، آگاهانه رفتار کنید و شاید درنهایت به مرحله‌ای برسید که پایان یک رؤیا و شروع واقعیت را تشخیص دهید و هر دو را تحت کنترل خود درآورید.