در صورتی که مبتلا به سندرم پای بیقرار باشید، ممکن است وقتی دراز می‌کشید، در پاهایتان چیزی شبیه به احساس خارش داشته باشید. در این حالت، اگر پاهای خود را حرکت دهید یا بلند شوید و راه بروید، این علائم ممکن است از بین بروند، اما وقتی دوباره سعی می کنید بخوابید، این حس ناخوشایند و آزاردهنده ممکن است دوباره برگردد.

در برخی از موارد سندرم پای بیقرار، ممکن است فرد با مدت طولانی در یک جا نشستن مشکل داشته باشد. همچنین رانندگی طولانی یا سفر با هواپیما هم ممکن است برای او سخت باشد. بسیاری از مردم سال‌ها با این سندرم زندگی می‌کنند و آن را مسئله‌ای جدی نمی‌دانند اما درنهایت با بیشتر شدن و شدت گرفتن علائم، مجبور می‌شوند برای درمان آن اقدام کنند. 

همان‌طور که گفتیم، سندرم پای بیقرار ممکن است باعث شود فرد شب‌ها کمتر بخوابید. بسیاری از افراد مبتلا به موارد شدید این سندرم، کمتر از پنج ساعت در شب می‌خوابند.  موارد خفیف‌تر، خواب را زیاد مختل نمی‌کند، اگرچه ممکن است تاثیر منفی روی کیفیت خواب داشته باشد.

کم‌خوابی ناشی از سندرم پاهای بیقرار می‌تواند باعث خواب‌آلودگی بیش از حد در طول روز،  تحریک‌پذیری و اختلال در تمرکز شود. این مسئله ممکن است تأثیر زیادی بر زندگی حرفه‌ای و شخصی فرد داشته باشد. افراد مبتلا به این سندرم بیشتر از دیگران در معرض افسردگی یا اضطراب هستند.

سندرم پای بیقرار معمولاً از طریق دارو و تغییر شیوه زندگی قابل کنترل است

اگرچه در هر سنی امکان ابتلا به آن وجود دارد اما اکثر افراد پس از ۴۵ سالگی به سندرم پای بیقرار مبتلا می‌شوند و زنان تقریباً دو برابر مردان در معرض ابتلا به این سندرم هستند.

بیش از نیمی از افراد مبتلا به سندرم پای بیقرار، به صورت موروثی آن را در خانواده خود دارند. خطر ابتلای این افراد، حدود سه تا شش برابر بیشتر از دیگران است. پس اگر یکی از اعضای خانواده‌ شما مبتلا به سندرم پای بیقرار است، احتمالاً قبل از ۴۵ سالگی، شما نیز علائم آن را تجربه خواهید کرد.

اگرچه در هر سنی امکان ابتلا به آن وجود دارد اما اکثر افراد پس از ۴۵ سالگی به سندرم پای بیقرار مبتلا می‌شوند و زنان تقریباً دو برابر مردان در معرض ابتلا به این سندرم هستند.

علت ابتلا به سندرم پای بیقرار چیست؟

دلایل سندرم پای بیقرار در افراد مختلف، می‌تواند متفاوت باشد. در برخی موارد، علت ابتلای فرد به این سندرم، ناشناخته است. گاهی هم به دلیل مشکلات سلامتی دیگر و یا در اثر استفاده از دارو، ایجاد می‌شود. برخی علل ابتلا به سندرم پای بیقرار عبارتند از:

کمبود آهن 

کمبود آهن می تواند باعث ایجاد مشکلاتی در ارتباط سلول های مغزی و در نتیجه ابتلا به سندرم پای بیقرار شود. اگر فکر می‌کنید به سندرم پای بیقرار ناشی از کمبود آهن مبتلا هستید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید و خودتان بدون نظر پزشک مکملی مصرف نکنید.

اختلالات خواب چه علائمی دارند؟اختلالات خواب چه علائمی دارند؟بیشتر بخوانید

دیابت

دیابت می‌تواند به رگ‌های خونی و اعصابی که روی عضلات پا تأثیر می‌گذارند، آسیب برساند و باعث سندرم پای بیقرارر شود. با کنترل دیابت، ممکن است بتوان از سندرم پای بیقرار پیشگیری کرد و یا آن را بهبود بخشید. نسبت شیوع سندرم پای بیقرار در افراد مبتلا به دیابت، همانند نسبت آن در بقیه جامعه است. دیابت باعث نوروپاتی می‌شود. کنترل نوروپاتی با سندرم پای بیقرار متفاوت است، اگرچه ممکن است برخی علائم آن‌ها یکسان باشد. 

نارسایی کلیه

سندرم پای بیقرار در بیماران مبتلا به نارسایی کلیه شایع است، اما علت دقیق آن ناشناخته است.  برخی از داروهایی که برای درمان سندرم پای بیقرار استفاده می‌شوند ممکن است برای افرادی که نارسایی کلیه دارند، مناسب نباشد.

بارداری

بسیاری از زنان در دوران بارداری به سندرم پای بیقرار مبتلا می‌شوند. این عارضه در زنان باردار معمولاً تا یک ماه پس از زایمان از بین می‌رود.

داروهای سندرم پای بی‌قرار

برخی از داروها می‌توانند باعث سندرم پای بیقرار و یا وخیم‌تر شدن آن شوند:

  • داروهای ضد آلرژی
  • بسیاری از داروهای ضد افسردگی
  • آنتی هیستامین‌ها و داروهای خواب بدون نسخه
  • تقریباً تمام آنتاگونیست‌های گیرنده دوپامین فعال مرکزی، از جمله داروهای ضد تهوع

علائم سندرم پای بیقرار چیست؟

علامت اولیه سندرم پای بیقرار، احساس ناراحتی در پاها است، حسی که معمولاً توصیف آن راحت نیست. این احساس با گرفتگی پا یا بی‌حسی ناشی از مشکلات گردش خون متفاوت است. بیماران معمولاً احساس خود را با این کلمات بیان می‌کنند:

  • خارش
  • مور مور
  • حس عجیب و غریب
  • احساس ضربان

این احساس معمولاً با تکان دادن پاها همراه است که موقع دراز کشیدن یا استراحت، شدت می‌گیرد. همان‌طور که گفتیم علائم سندرم پای بیقرار، در هنگام عصر و شب‌ شدیدتر از صبح است.

 یکی از مشکلاتی که ممکن است در اثر سندرم پای بیقرار به وجود بیاید، این است که عضلات پا درحالی‌که شخص بی‌حرکت است، بدون اراده منقبض می‌شوند. در موارد شدید، ممکن است این حالت به طور مداوم تکرار شود.

چگونه سندرم پای بیقرار را تشخیص دهیم؟

برای تشخیص ابتلای خود به سندرم پای بیقرار، بهتر است با پاسخ به سؤالات زیر، خودآزمایی کنید.

  • آیا به دلیل تکان دادن پاها، در خوابیدن مشکل دارید؟
  • آیا شب‌ها درحالی‌که احساس می‌کنید پاهایتان آتش گرفته است، از خواب بیدار می‌شوید؟
  • آیا وقتی دراز می‌کشید تا بخوابید، در پاهای خود احساس خارش می‌کنید؟
  • آیا پاهای شما موقع راه رفتن، کشش و یا انجام سایر حرکات، نسبت به حالت بی‌حرکت، احساس بهتری دارند

اگر پاسخ شما به هر یک از این سوالات مثبت است، ممکن است به سندرم پای بیقرار مبتلا باشید.

تشخیص علمی‌تر ابتلا به این بیماری چگونه است؟

اگر فکر می کنید سندرم پای بیقرار دارید، با پزشک متخصصی در زمینه خواب صحبت کنید. پزشک در مورد سابقه پزشکی شما و اینکه آیا دارویی مصرف می‌کنید یا نه، از شما سؤال خواهد کرد.

او ممکن است از شما بخواهد که به مدت دو هفته برنامه خواب خود را یادداشت کنید تا مشخص شود چه زمانی و چند ساعت می‌خوابید. همچنین می‌توانید با استفاده از یک پرسشنامه ساده، تأثیر خواب خود را روی زندگی روزمره‌تان ارزیابی کنید. اگر شما یا یکی از اعضای خانواده‌تان پیش از این اختلال خواب داشته‌اید، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید.

پزشک ممکن است، به‌عنوان مثال، برای اندازه‌گیری میزان آهن بدن‌تان، آزمایش خون تجویز کند. در برخی موارد او ممکن است بررسی دقیق‌تر برنامه خواب‌ شما را توصیه کند. این کار ممکن است برای اطمینان از نداشتن آپنه خواب یا سایر اختلالاتی باشد که ممکن است خواب شما را با مشکل مواجه کرده باشند، اما برای تشخیص سندرم پای بیقرار، ضروری به نظر نمی‌رسند.