طی یک مطالعه که اخیراً در استرالیا انجام شده است، برخی از صداهای آلارم، گیجی صبحگاهی را کاهش می‌دهند و به فرد کمک می‌کنند سریع‌تر از خواب بیدار شود و احساس هوشیاری بیشتری داشته باشد.

 بر اساس یافته‌های این مطالعه، شرکت‌کنندگانی که با آهنگی ملودیک از خواب بیدار می‌شدند، نسبت به افرادی که صدای بیپ را انتخاب کرده بودند، احساس گیجی کمتری داشتند. ملودی زنجیره‌ای از صداهای جداگانه و پیاپی است. ملودی‌ها حالت ریتمیک دارند و ایده اصلی موسیقی هستند. این زنجیره یا توالی باعث می‌شود گوش شما درگیر شنیدن موسیقی شود.

برای اینکه موسیقی ملودیک یا ملودی را بهتر بشناسید کافی است به بخشی از یک آهنگ دقت کنید که پیش خودتان زمزمه می‌کنید، ای بخش در واقع همان ملودی است.

آلارم‌های ملودیک انرژی‌زا هستند

بر اساس نظر پژوهشگران مؤسسه فناوری سلطنتی ملبورن به نظر می‌رسد آهنگ‌های دارای ملودی، اثری انرژی‌زا دارند، و باعث افزایش هوشیاری و تمرکز می‌شوند که به فرد کمک می‌کند هنگام بیدار شدن از خواب کمتر احساس گیجی کند.

اما دلیل آن چیست؟ طبق فرضیه محققان، آهنگ‌های ملودیک که بالا و پایین دارند، سیستم عصبی ما را تحریک می‌کنند؛ این حالت ممکن است باعث افزایش هوشیاری شود. برای درک بهتر این تأثیر ورزشکاری را تصور کنید که با گرم کردن بدن خود می‌تواند عملکرد بهتری داشته باشد. ملودی هم احتمالاً، به‌جای شوک واردکردن، مغز ما را به‌طور مؤثرتری برای فعالیت روزانه گرم می‌کند.

از سوی دیگر به نظر می‌رسد زنگ‌های هشدار هیجان‌آور که صدای بیپ دارند، فعالیت مغزمان را هنگام بیداری مختل می‌کنند، و باعث گیجی ما می‌شوند.

به‌جز تنظیم صدای زنگ هشدار، چند عادت وجود دارد که طبق تحقیقات می‌توانند به کاهش زمان اینرسی خواب کمک کنند. به‌عنوان مثال، نوشیدن کافئین، قرار گرفتن در معرض نور، قبل از بیدار شدن از خواب، و داشتن یک برنامه روتین صبحگاهی، می‌تواند به این مسئله کمک کند.

تحقیقات بیشتری در این زمینه باید انجام شود تا بتوان مشخص کرد چه نوع آهنگ‌هایی برای «اینرسی خواب»، یعنی انتقال از خواب به بیداری، بهترین گزینه‌ها هستند، اما محققین این پژوهش پیشنهاد می‌دهند که آلارم‌های خوش آهنگی را که می‌توانید با آن‌ها زمزمه کنید و یا آواز بخوانید، به‌عنوان زنگ هشدار انتخاب کنید.

با انجام تحقیقاتی از این دست و افزایش اطلاعات، اگر بتوانیم درک بهتری از ارتباط بین صداها و نحوه بیداری داشته باشیم، می‌توانیم در بسیاری از زمینه‌ها، به‌ویژه با کمک پیشرفت‌های اخیر در فناوری خواب و هوش مصنوعی، اپلیکیشن‌های خوبی طراحی کنیم.

نویسندگان این تحقیق خاطرنشان می‌کنند که این یافته‌ها می‌تواند پیامدهای مهمی برای افراد در بسیاری از حرفه‌ها داشته باشد؛ از فضانوردان ناسا گرفته تا پزشکان آماده به خدمت، که باید بتوانند سریع بیدار شوند و به سطح هوشیاری کافی برسند. اما صرف‌نظر از شغل افراد، گیجی بعد از خواب می‌تواند در طول روز بر عملکرد آن‌ها تأثیر بگذارد.

تأثیر آلارم بر اینرسی خواب

اینرسی خواب، یعنی بیدار شدن و رسیدن به سطح هوشی لازم، معمولاً تا ۳۰ دقیقه پس از بیدار شدن طول می‌کشد، گاهی حتی این زمان به دو تا چهار ساعت می‌رسد؛ اگر بتوانیم با تغییر صداهای هشداری که استفاده می‌کنیم، این زمان را کاهش دهیم، می‌توانیم عملکرد بهتری داشته باشیم.

به‌جز تنظیم صدای زنگ هشدار، چند عادت وجود دارد که طبق تحقیقات می‌توانند به کاهش زمان اینرسی خواب کمک کنند. به‌عنوان مثال، نوشیدن کافئین، قرار گرفتن در معرض نور، قبل از بیدار شدن از خواب، و داشتن یک برنامه روتین صبحگاهی، می‌تواند به این مسئله کمک کند.

در این پژوهش، از ۵۰ فرد ۱۸ تا ۶۰ ساله در مورد عادات خوابشان، و صداهایی که دوست دارند با آن‌ها از خواب بیدار شوند، نظرسنجی کردند.

اکثر شرکت‌کنندگان گفتند که از آلارم تلفن همراه خود برای بیدار شدن استفاده می‌کنند و صداهای مختلفی، از جمله صدای زنگ، آهنگ موسیقی، و صداهای طبیعت را برای بیدار شدن انتخاب می‌کردند. محققان، آلارم‌های «غیر ملودیک» یا زنگ‌هایی با صدای بیپ را با زنگ‌های «ملودیک»، مانند آهنگ‌های پاپ، مقایسه کردند. شرکت‌کنندگان پرسشنامه‌ای را پر کردند که میزان کسالت آن‌ها بعد از بیدار شدن را اندازه‌گیری می‌کرد.

 بر اساس یافته‌های این مطالعه، افرادی که با آهنگ ملودیک از خواب بیدار می‌شدند، نسبت به افرادی که صدای بیپ را انتخاب می‌کردند، در طول روز کمتر احساس گیجی داشتند.

نمونه‌ای از موسیقی برای آلارم یا صدای هشدار

در این مطالعه، نویسندگان از سه آهنگ، که به اعتقاد آن‌ها آلارم‌های خوبی برای بیدار شدن هستند، نام برده‌اند که نمونه‌های جالب‌توجه برای انتخاب زنگ هشدار هستند. البته همان‌طور که همین پژوهشگران اشاره می‌کنند عوامل مختلفی مانند سلیقه شخصی بر این انتخاب تأثیرگذار هستند.

محققان استرالیایی برای بیدار شدن از این سه قطعه استفاده می‌کنند: Good Vibrations از گروه The Beach Boys و Close to Me از The Cure و همین‌طور آهنگی از مدونا با نام Borderline.