احتمال ابتلا به آپنه خواب در افرادی که وزن طبیعی دارند، حدود ۳ در صد است، اما این میزان برای کسانی که دچار اضافه‌وزن هستند، بیش از ۲۰ درصد است. به‌طور کلی، مردان بیشتر از زنان به آپنه خواب مبتلا می‌شوند. با این حال، خطر ابتلا به آپنه خواب در زنان پس از یائسگی به‌شدت افزایش می‌یابد.

 آپنه خواب می‌تواند باعث اختلال در خواب شود؛ این مسئله بر خلق‌وخو و همچنین کارایی و ایمنی فرد در محل کار و هنگام رانندگی، تأثیر منفی می‌گذارد. این اختلال همچنین خطر ابتلا به بیماری‌های جدی و مزمن، مانند بیماری قلبی، فشارخون بالا، سکته مغزی، دیابت نوع ۲ و افسردگی را افزایش می‌دهد. عدم‌تشخیص آپنه خواب می‌تواند به بیماری قلبی و مشکلات متابولیک مانند دیابت منجر شود. بنابراین، تشخیص و درمان آپنه خواب بسیار مهم است.

 درمان‌هایی برای آپنه انسدادی خواب وجود دارد. رایج‌ترین درمان شامل استفاده از دستگاه کمک تنفسی سی پپ CPAP است که از فشار مثبت برای باز نگه‌داشتن راه تنفس در هنگام خواب استفاده می‌کند. گزینه دیگر، قالبی دهانی است که فک پایین شما را در هنگام خواب، جلو نگه می‌دارد. در برخی موارد هم ممکن است نیاز به جراحی باشد.

 آپنه انسدادی، خطر آریتمی یا ریتم غیرطبیعی قلب را افزایش می‌دهد. آریتمی می‌تواند فشارخون را کاهش دهد و در صورت وجود بیماری زمینه‌ای قلبی در فرد، تکرار آریتمی ممکن است منجر به مرگ ناگهانی شود.

آپنه خواب چطور ایجاد می‌شود؟

چنان که در بالا هم گفتیم، آپنه خواب وضعیتی است که در آن، راه تنفسی فرد موقع خواب مسدود می‌شود. توجه داشته باشید که اگر با صدای بلند خروپف می‌کنید و حتی بعد از داشتن خواب کافی، باز هم احساس خستگی می‌کنید، ممکن است دچار آپنه خواب باشید.

تعداد دفعاتی که راه تنفسی فرد مبتلا به آپنه خواب ممکن است مسدود شود، در افراد مختلف از حدود پنج بار در ساعت تا ۱۰۰ بار یا بیشتر و هر بار به مدت یک دقیقه متفاوت است.

هر بار که تنفس فرد مسدود می‌شود، حتی به‌صورت لحظه‌ای، مغز کمی هوشیار می‌شود و فرد به مرحله سبک‌تری از خواب وارد می‌شود. این حالت باعث می‌شود که فرد مبتلا نتواند خواب عمیق و راحتی داشته باشد. این بیدار شدن‌های لحظه‌ای خواب را مختل می‌کند و کیفیت خواب را پایین می‌آورد، در نتیجه باعث می‌شود که فرد مبتلا، با وجود داشتن خواب کامل، روز بعد احساس خستگی کند.

در صورتی که آپنه خواب درمان نشود، اختلال در خواب و نرسیدن اکسیژن به بدن در هنگام خواب، به‌طورجدی به مغز و بدن فرد آسیب می‌رساند.

انواع مختلف آپنه خواب

سه نوع آپنه خواب وجود دارد: انسدادی، مرکزی و مختلط.

آپنه انسدادی خواب (OSA)

شایع‌ترین نوع آپنه است، به دلیل انسداد راه تنفس در هنگام خواب ایجاد می‌شود. در آپنه انسدادی، ماهیچه‌های گلو شل می‌شوند و زبان و کام در پشت گلو، راه تنفس را می‌بندند.

آپنه مرکزی خواب (CSA)

بسیار نادرتر از آپنه انسدادی است، به دلیل عدم توانایی مغز در ارسال سیگنال‌های مناسب به عضلات کنترل‌کننده تنفس در طول خواب، ایجاد می‌شود. در CSA، راه تنفس مسدود نمی‌شود.

آپنه خواب مرکب (AKA)

سندرم آپنه خواب مرکب همان‌طور که از نام آن پیداست، ترکیبی از OSA و CSA است.

علائم آپنه خواب چیست؟

علائم آپنه خواب انسدادی و مرکزی مشابه هم هستند و این تشخیص نوع آپنه را سخت می‌کند. شایع‌ترین علائم و نشانه‌های آپنه انسدادی و مرکزی خواب عبارتند از:

  • خروپف با صدای بلند
  • متوقف شدن تنفس در هنگام خواب، که شخص دیگری متوجه آن می‌شود
  • نفس نفس زدن در هنگام خواب
  • بیدار شدن با دهان خشک
  • خواب‌آلودگی بیش از حد در طول روز
  • اختلال در خواب (بی‌خوابی)
  • مشکل هوشیاری در زمان بیداری
  • سردرد صبحگاهی
  • تحریک‌پذیری بالا

اختلالات خواب چه علائمی دارند؟اختلالات خواب چه علائمی دارند؟بیشتر بخوانید

 آپنه خواب چه خطراتی دارد؟

اگر تنفس فرد بیش از ۳۰ بار در ساعت در هنگام خواب متوقف شود، آپنه انسدادی رخ داده که بسیار خطرناک است. آپنه خواب اگر درمان نشود، در درازمدت، تأثیرات منفی شدیدی بر سلامت می‌گذارد و به بیماری‌های مزمن منجر می‌شود، از جمله:

  • بیماری قلبی
  • فشارخون بالا
  • سکته
  • افسردگی
  • دیابت
  • این بیماری می‌تواند اثرات جانبی نیز داشته باشد، مانند تصادف به خاطر خواب رفتن پشت فرمان.

چه درمان‌هایی برای آپنه خواب وجود دارد؟

۱. دستگاه کمک تنفسی سی پپ

رایج‌ترین و مؤثرترین درمان برای آپنه خواب نسبتاً جدی ​​و شدید، استفاده از دستگاه کمک تنفسی سی پپ موقع خواب است. این دستگاه در کنار تخت قرار می‌گیرد و یا شلنگی پلاستیکی به ماسکی که فرد مبتلا روی صورت خود می‌زند، وصل می‌شود. این دستگاه هنگام خواب هوای تحت‌فشار را وارد راه تنفسی فرد می‌کند و از مسدود شدن آن جلوگیری می‌کند.

برای برخی افراد خوابیدن با دستگاه CPAP سخت است، اما بسیاری هم به‌راحتی خود را با آن سازگار می‌کنند. اگر در استفاده از این دستگاه یا ماسک خود به کمک نیاز داشتید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.

 ۲. قالب دهانی

یکی دیگر از راه‌های مقابله با آپنه، استفاده از قالبی دهانی است که فرد موقع خواب آن را در دهان خود می‌گذارد. این وسیله فک پایین را بالا و کمی جلو نگه می‌دارد، و به باز نگه‌داشتن راه تنفس کمک می‌کند.

 3. تغییر سبک زندگی و عادت‌ها

  • کاهش وزن
  • خوابیدن به پهلو به‌جای پشت

 ۴. جراحی

  • جراحی برای برداشتن لوزه‌ها و/یا آدنوئیدها
  • جراحی برای تغییر ساختار دهان و بینی
  • جراحی عصب‌های مربوط به زبان که باعث حرکت زبان رو به جلو می‌شود.
  • این جراحی‌ها، در صورت موفقیت‌آمیز بودن می‌توانند آپنه را برطرف کنند.

پیشرفت‌های فناوری نیز به بررسی عملکرد دستگاه‌های مورداستفاده برای درمان آپنه خواب، کمک می‌کنند. به کمک فناوری می‌توان حسگرهایی را در تجهیزات خاصی جاسازی کرد و از آن‌ها برای جمع‌آوری اطلاعات در زمانی که فرد مبتلا خواب است، استفاده کرد. این اطلاعات می‌توانند به‌طور خودکار آپلود شده و مستقیماً برای پزشک ارسال شوند تا او به‌طور کامل و دقیق در جریان وضعیت بیمار قرار بگیرد.

بررسی دلایل خروپف و راهکارهای درمان آنبررسی دلایل خروپف و راهکارهای درمان آنبیشتر بخوانید

عوارض جانبی اصلی آپنه خواب چیست؟

خواب‌آلودگی بیش از حد در طول روز

بیدار شدن مداوم بر اثر آپنه انسدادی، موجب اختلال در خواب کافی و آرام می‌شود. افراد مبتلا به آپنه انسدادی خواب اغلب دچار خواب‌آلودگی بیش از حد در طول روز می‌شوند. آن‌ها ممکن است در تمرکز دچار مشکل شوند و در محل کار، موقع تماشای تلویزیون و یا حتی هنگام رانندگی، خوابشان ببرد. این افراد همچنین ممکن است بیشتر در معرض خطر حوادث شغلی باشند.

 کودکان و نوجوانانی که به آپنه انسدادی خواب مبتلا هستند، ممکن است در مدرسه عملکرد ضعیفی داشته باشند. آن‌ها معمولاً دچار مشکل کمبود توجه و همچنین مشکلات رفتاری هستند.

پنه خواب اگر درمان نشود، در درازمدت، تأثیرات منفی شدیدی بر سلامت می‌گذارد و به بیماری‌های مزمن منجر می‌شود

مشکلات قلبی-عروقی

افت ناگهانی سطح اکسیژن خون که در نتیجه آپنه انسدادی پیش می‌آید، با افزایش فشارخون، و سیستم قلبی-عروقی را تحت‌فشار قرار می‌دهد. بسیاری از افراد مبتلا به آپنه انسدادی خواب، به فشارخون بالا دچار می‌شوند که در نهایت احتمال افزایش خطر بیماری قلبی را افزایش می‌دهد.

 آپنه انسدادی، خطر آریتمی یا ریتم غیرطبیعی قلب را افزایش می‌دهد. آریتمی می‌تواند فشارخون را کاهش دهد و در صورت وجود بیماری زمینه‌ای قلبی در فرد، تکرار آریتمی ممکن است منجر به مرگ ناگهانی شود.

 هر چه آپنه انسدادی شدیدتر باشد، خطر ابتلا به بیماری عروق کرونر، حمله قلبی، نارسایی قلبی و سکته بیشتر است.

عوارض داروها و جراحی

مصرف برخی داروها و استفاده از ماده بیهوشی برای جراحی و درمان آپنه خواب، می‌تواند برای فرد مبتلا خطرناک باشد. این داروها، مانند آرام‌بخش‌ها، مسکن‌های مخدر و مواد بیهوشی، ماهیچه‌های فوقانی مسیر تنفسی را شل می‌کنند و ممکن است باعث تشدید آپنه خواب شوند.